مقدمه
اضطراب اجتماعی اضطرابی است که خصوصاً هنگام برخوردهای اجتماعی متقابل افراد با یکدیگر بوجود می‌آید افرادی که از اضطراب اجتماعی رنج می‌برند با افزایش مسائل روانی، ناتوانی در تمرکز حواس و حالتهای عصبی روبرو هستند . اشخاص دچار اضطراب اجتماعی به منبع ناراحتی خود که برخوردهای اجتماعی است که اکنون یا بزودی با آن مواجه خواهند شد آگاه هستند.
اگر چه هر کسی گاهی حداقل کمی از مصاحبه‌ای که قرار است در آن شرکت کند دچار حالت عصبی می‌شود. در واقع یعنی هر یک از ما در اضطراب اجتماعی قرار می‌گیریم ، اضطراب اجتماعی مانند خیلی از مسائلی است که روانشناسان و محققین ارتباطات در آن به تحقیق مشغول هستند.
اسامی که به این نظریه‌ها داده می‌شود عبارتند از :
خجالتی بودن، اضطراب زمانی ، اضطراب ارتباطی، کم‌گویی، وحشت در اثر ظهور در مقابل دیگران.
اگر چه برخی از روانشناسان بین اضطراب اجتماعی و نظریه‌های فوق تفاوتی قایل هستند. اما بیشتر محققین امروزه اصطلاح اضطراب اجتماعی را با خجالت‌زدگی هم معنی بکار می‌برند. نظریه‌های اضطراب زمانی، وحشت در اثر ظهور در مقابل دیگران اغلب به عنوان نمونه های خاص برای نظریه اضطراب اجتماعی عنوان می‌شود. علاوه بر این بررسیهای آماری نشان می‌دهد بین اضطراب اجتماعی و خجالت‌زدگی و دیگر نظریه‌ها ارتباط همبستگی وجود دارد. بنابراین ما اصطلاح اضطراب اجتماعی و خجالت‌زدگی را می‌توانیم در این مقاله بجای همدیگربکار ببریم.
به هر حال باید توجه داشت که اضطراب اجتماعی را نباید با درونگرایی همانند دانست. در حالیکه درونگراها اغلب بجای حضور در اجتماع با خودشان تنها هستند. بیشتر اشخاصی که دچار اضطراب اجتماعی هستند از خجالت‌زدگی متنفر‌اند.
تقریباً دو سوم این اشخاص در یک تحقیق ، خجالتی بودن خود را یک مشکل واقعی بیان نمودند و یک چهارم این افراد تمایل خود را برای یافتن راه‌حل این مشکل بیان نمودند.
(PIKONIS, 1992 A)
بیان مسئله(موضوع تحقیق)
» ویژگیهای اشخاص مبتلا به اضطرابهای اجتماعی«
اشخاصی که از اضطرابهای اجتماعی رنج می‌برند در موقعیتهای اجتماعی که قرار می‌گیرند دچار مشکل می‌شوند. این اشخاص می‌گویند هنگامیکه مجبور به گفتگو با دیگران هستند دچار حالت عصبی و احساس نامطلوبی می‌شوند.(CHEEK , BUSS1981)
آنان به نظر دیگران نسبت به خودشان توجه دارند. آنان وقتی که با افراد جدید آشنا می‌شوند و یا مجبور هستند در مقابل حضار صحبت کنند خیلی خجالتی می‌شوند. اغلب این افراد فکر می‌کنند ممکن است کارشان اشتباه باشد و یا احمقانه بنظر آید. اشخاص خجالتی اغلب دچار لکنت زبان می‌شوند ، درگفتار دچار اشتباه می‌شوند ، علائم عصبی در ظاهرشان دیده می‌شود ، مانند عرق ریختن و لرزش بدن. این احساسات فقط در ذهن اشخاص اضطراب اجتماعی نیست.
اشخاصی که با افراد خجالتی ارتباط برقرار می‌کنند آنان را افراد عصبی و بازداشته شده از احساسات و نیز غیردوستانه می‌دانند. (CHEEK , BUSS 1981)
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول :
مقدمه ۲
بیان مسئله ۴
هدف از تحقیق و اهمیت مساله ۱۱
فرضیه تحقیق ۱۳
متغیرهای پژوهش ۱۳
فصل دوم : ادبیات پیشینه در تحقیق
اضطراب و فشار روانی ۱۷
اجزای اضطراب ۱۸
انواع اضطراب ۲۱
اندازه‌گیری اضطراب ۲۴
اضطراب امتحان ۲۵
رویکردهای درمانی اضطراب (رفتار درمانی ، درمان شناختی – رفتاری) ۲۹
بحران اضطراب در نوجوانی ۳۱
دیدگاههای نظری دربارة روانشناختی اضطراب ۳۲
نظریه‌های اضطراب ۴۵
کنار آمدن با اضطراب ۴۹
مکانیسم‌های دفاعی ۵۱
اضطراب طبیعی و اضطراب بیمارگونه ۵۳
اضطراب و یادگیری ۵۷
علتهای رایج اضطراب ۵۹
آشوب و اضطراب نوجوانی (Adolescent Turmoil) ۶۱
نظریه‌های روانکاوی ، رفتار ، وجودی و زیست شناختی درباره اضطراب اجتماعی ۶۲
عنوان صفحه
فصل سوم : طرح تحقیق
جامعه مورد تحقیق ۶۸
روش نمونه‌گیری ۶۸
ابزار تحقیق ۶۸
روش نمره‌گذاری ۶۹
فصل چهارم :
ارائه داده ها ۷۱
محاسبات آماری ۷۳
فصل پنجم :
خلاصه ونتیجه‌گیری ۷۷
محدودیتها و پیشنهادات تحقیقی ۷۷
فهرست منابع ۷۹
پیوست ۸۱
فهرست منابع فارسی
۱-آلن اُ. راس(۱۳۷۳). روانشناسی شخصیت (نظریه و فرایندها) ترجمه سیاوش جمالفر تهران موسسه انتشارات بعثت .
۲-ا.د.ایساک-ج.پ.لف (۱۳۷۱) ارزشیابی بالینی در روانپزشکی ترجمة دکتر احمد محیط- غلامحسین کاویانی- ناشر گلبرگ .
۳-بهروز میلانی فر(۱۳۸۲) رواشناسی کودکان و نوجوانان استثنایی- ناشر نشر قومس .
۴-پریرخ دادستان(۱۳۷۶) روانشناسی مرضی تحولی از کودکی تا نوجوانی- ناشر مشیری .
۵-حسین آزاد(۱۳۷۴) روانشناسی مرضی کودک (آسیب شناسی روانی کودک)- ناشر شرکت انتشاراتی پاژنگ .
۶-حمزة گنجی(۱۳۷۶) روانشناسی عمومی- ناشر انتشارات بعثت .
۷-عبدالله شفیع آبادی(۱۳۷۳) مبانی روانشناسی رشد- ناشر انتشارات سهامی چهر .
۸-سید احمد احمدی(۱۳۷۱) روانشناسی نوجوانان و جوانان- ناشر انتشارات ترمه- مشعل .
۹-محمد حسین فرجاد(۱۳۷۱) آسیب شناسی اجتماعی و جامعه شناسی انحرافات- ناشر انتشارات بدر .
۱۰-ذبیح الله فرجی(۱۳۷۶) انگیزش و هیجان- ناشر انتشارات خردمند .
۱۱-ریتال. اتکینسون- ریچاردس. اتکیسنون- ارنست ر. هیلگارد(۱۳۷۱) زمینه روانشناسی ترجمة دکتر محمد نقی براهنی، دکتر سعید شاملو، نیسان گاهان، دکتر یوسف کریمی، دکتر کیانوش هاشمیان- ناشر انتشارات رشد .
۱۲-کاپلان و سادوک (۱۳۷۶)- خلاصه روانپزشکی- ترجمه دکتر نصرت پورافکاری- ناشر انتشارات آزاده .
۱۳-محمد پارسا(۱۳۷۴) روانشناسی یادگیری بر بنیاد نظریه ها- ناشر مؤسسه انتشارات بعثت .
مقدمه :
شخصیت و اخلاق کودک تنها در ارتباط با والدین رنگ نمی گیرد بلکه افراد دیگری هم وجود دارند که در برخی موارد نه تنها تاثیر فوق العاده ای در کودک می گذارند بلکه بسیار از یافته های والدین را در طریق تربیت نابود و زحمات و تلاشی آنها را خنثی می سازند بدین نظر ضروری است که نقش آنها و میزان اهمیت شان را در تربیت شناخت و تاثیر مثبت یا منفی که آنان در ساختن یا ویران کردن بتای اخلاقی و دیگر ابعاد وجود و شخصیت کودک دارند بدانیم بتدریج که طفل رشد می کند و پرورش می یابد با کسان و بستگان ووالدین نزدیک خویش و دستی با آنها و فرزندانشان در سنین بالاتر با دوستان و همسالان کوچه و محله خویش و همینطور بعد ما با افراد دیگر همه می تواند در تایید خویشتن تاثیر بسزایی داشته باشد به حقیقت باید اعتراف کرد که افراد محیط زندگی کودک یعنی همان ها که بر شمرده شدند در زندگی او نقش مثبت یا منفی می تواند داشته باشد کودک با فطرت پاک و با اندک مسامحه ای می توان گفت بی رنگ و بی تفاوت به دنیامی آید این خانواده است که او صالح و با اعتقاد ببار می آورد و حتی روابط دوستانه و سنجیده شده والدین هم می تواند موثر باشد ما اهمیت نقش وراثت و صفاتی را که از اجداد به کودک منتقل می شود را نادیده نمی گیریم ولی قائلیم که تربیت مخصوصا در خانواده این خصایص و صفات را تحت الشعاع قرار می دهد و حتی در برخی موارد اثرآن را خنشی می کند کودک مانند دفتری است که چیزی روی آن نوشته نشده و این خانواده است که در آن دفتر جملات افتخار آمیز یا ذلت آفرین می نویسد و چیزهای نا خوانا را خوانا می کند خانواده شخصیت کودک را رنگ می دهد حال بارفتار مناسب خود که آن را در درک از خویشتن به حد خود شکوفایی می رساند و اعتقاد را در آن بالا می برد و خواء با رفتار نا مناسب خود باعث یک کودک بدون عزت نفس و اعتماد به نفس بالا می شود براساس روش تربیتی والدین است که طفل در آینده آرام و متعادل می شود و یابی قرار آزاد بار می آید با چاکر ، غلام و بالاخره خوش فکر و خوش مرام ، عقیده کودک عقیده والدین است زیرا فکر و اندیشه اش هنوز آنچنان رشد و کمال نیافته که شخصا به تحلیل مسائل بپردازد در حقایق ماوراء ماده را کشف واز منابع استخراج نماید روی این نظر در سخنی از پیامبر آمده که هر مولودی بر منبای اساس فطرت به دنیا می آید واین والدین او هستند که او را یهودی ، نصرانی و…. بار می آورند ( علی قائمی امیری – ۱۳۸۲)
بیان مسئله :
خانواده نخستین محلی است که در آن طفل خاطره ای مطبوع یا نا مطبوع پیدا می کند احساسات و عواطف قوی یا ضعیف بدست می آورد محلی ایده آل برای تمرین مهر و عاطفه وانس و الفت و صمیمانه بودن و مهرورزی است که محبت های صادقانه مادر ، بوسه های پرمهر و بی ریای پدر ، دستگیرهای بدون چشمداشت و خالصانه والدین در آغوش گرفتن ، نوازش کردن ها و دلسوزی ها و غم خوری ها برای او همه و همه زمینه هائی جهت عاطفی بار آوردن کودک است خانواده از سوی دیگر وسیله ایی است برای انتقال آداب و اخلاق رسوم و سنت صحیح یا غلط است کودک در خانه اخلاق . اعتماد به نفس ، پاکدلی و مقررات را می آموزد واین همه مسائل از طریق والدین صورت می گیرد که می تواند تاثیر مثبت برروی درک از خود داشته باشد یا نه و بدین سان نقش خانواده در این جنبه ها نیز دارای اهمیت فوق العاده است و والدین هستند که به کودکان محبت فکری و عملی می دهند پس براین اساس زندگی خانوادگی و رابطه والدین باید مقدمه حیات اجتماعی باشد ( ستوده ۰ هدایت الله – ۱۳۸۳ )
فهرست
عنوان صفحه
فصل اول
مقدمه ۶
بیان مسئله ۸
اهداف تحقیق ۹
فصل دوم
انگیزه هاى فیزیولوژیائی در سطح تحقق نفس ۱۴
تفاوت عز نفس با خود پنداره ۲۱
ریشه ها و ابعاد عزت نفس ۲۲
عزت نفس بالا و پایین ۲۶
شیوه پرورش ۲۸
بدرفتاری جسمانی یا جنسی ۲۹
ظاهر جسمانی ۳۰
تغییرات در خود پنداره ۳۳
تغییرات در عزت نفس ۳۵
راههایی بسوی هویت ۳۷
عواملی که بر رشد هویت تأثیر می گذارند ۴۰
فصل سوم
جامعه تحقیق ۴۴
روش نمونه گیرى ۴۵
اعتبار و روانی ابزار تحقیق ۴۶
روش آمارى ۴۷
فصل چهارم
جداول پرسشنامه ۵۰
فهرست
عنوان صفحه
یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها ۵۱
یافته ها و تجزیه و تحلیل آنها ۵۵
فصل پنجم
بحث و نتیجه گیرى ۵۸
پیشنهادات ۶۰
پرسشنامه عزت نفس ۶۱
مقیاس تأیید خویشتن راتوس ۶۵
منابع ۷۱
منابع :
- اعتماد به نفس راه خوشبختی ، نینوایی – ژیلا ، تهران (۱۳۷۳) انتشارات گلشن .
- عزت نقس – sheehan.elaine – ایلین شیهان ، مترجم : مهدی گنجی – تهران (۱۳۷۸) نشر ویرایش .
- عزت نفس و سلامت روان – دکتر قربانعلی اسدالهی و دکتر غفور موسوی اصفهان – انتشارات ارکان .
- روانشناسی رشد (از نوجوانی تا پایان زندگی)- لورای . برک ، مترجم : یحیی سید محمدی – تهران (۱۳۸۵) انتشارات ارسباران .
- آسیب شناسی روانی – آزاد حسین ، تهران – انتشارات بعثت .
- بررسی و مقایسه سطح عزت نفس زنان دارای فرزند و فاقد فرزند – کد (۳۶۸) – دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر .
- بررسی و مقایسه میزان عزت نفس دانش آموزان دختر رشته های مخطلف تحصیلی سال دوم مقطع متوسطه شهرستان تاکستان – کد (۳۶۵) – دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر .
مقدمه :
شخصیت و اخلاق کودک تنها در ارتباط با والدین رنگ نمی گیرد بلکه افراد دیگری هم وجود دارند که در برخی موارد نه تنها تاثیر فوق العاده ای در کودک می گذارند بلکه بسیار از یافته های والدین را در طریق تربیت نابود و زحمات و تلاشی آنها را خنثی می سازند بدین نظر ضروری است که نقش آنها و میزان اهمیت شان را در تربیت شناخت و تاثیر مثبت یا منفی که آنان در ساختن یا ویران کردن بتای اخلاقی و دیگر ابعاد وجود و شخصیت کودک دارند بدانیم بتدریج که طفل رشد می کند و پرورش می یابد با کسان و بستگان ووالدین نزدیک خویش و دستی با آنها و فرزندانشان در سنین بالاتر با دوستان و همسالان کوچه و محله خویش و همینطور بعد ما با افراد دیگر همه می تواند در تایید خویشتن تاثیر بسزایی داشته باشد به حقیقت باید اعتراف کرد که افراد محیط زندگی کودک یعنی همان ها که بر شمرده شدند در زندگی او نقش مثبت یا منفی می تواند داشته باشد کودک با فطرت پاک و با اندک مسامحه ای می توان گفت بی رنگ و بی تفاوت به دنیامی آید این خانواده است که او صالح و با اعتقاد ببار می آورد و حتی روابط دوستانه و سنجیده شده والدین هم می تواند موثر باشد ما اهمیت نقش وراثت و صفاتی را که از اجداد به کودک منتقل می شود را نادیده نمی گیریم ولی قائلیم که تربیت مخصوصا در خانواده این خصایص و صفات را تحت الشعاع قرار می دهد و حتی در برخی موارد اثرآن را خنشی می کند کودک مانند دفتری است که چیزی روی آن نوشته نشده و این خانواده است که در آن دفتر جملات افتخار آمیز یا ذلت آفرین می نویسد و چیزهای نا خوانا را خوانا می کند خانواده شخصیت کودک را رنگ می دهد حال بارفتار مناسب خود که آن را در درک از خویشتن به حد خود شکوفایی می رساند و اعتقاد را در آن بالا می برد و خواء با رفتار نا مناسب خود باعث یک کودک بدون عزت نفس و اعتماد به نفس بالا می شود براساس روش تربیتی والدین است که طفل در آینده آرام و متعادل می شود و یابی قرار آزاد بار می آید با چاکر ، غلام و بالاخره خوش فکر و خوش مرام ، عقیده کودک عقیده والدین است زیرا فکر و اندیشه اش هنوز آنچنان رشد و کمال نیافته که شخصا به تحلیل مسائل بپردازد در حقایق ماوراء ماده را کشف واز منابع استخراج نماید روی این نظر در سخنی از پیامبر آمده که هر مولودی بر منبای اساس فطرت به دنیا می آید واین والدین او هستند که او را یهودی ، نصرانی و…. بار می آورند ( علی قائمی امیری – ۱۳۸۲)
بیان مسئله :
خانواده نخستین محلی است که در آن طفل خاطره ای مطبوع یا نا مطبوع پیدا می کند احساسات و عواطف قوی یا ضعیف بدست می آورد محلی ایده آل برای تمرین مهر و عاطفه وانس و الفت و صمیمانه بودن و مهرورزی است که محبت های صادقانه مادر ، بوسه های پرمهر و بی ریای پدر ، دستگیرهای بدون چشمداشت و خالصانه والدین در آغوش گرفتن ، نوازش کردن ها و دلسوزی ها و غم خوری ها برای او همه و همه زمینه هائی جهت عاطفی بار آوردن کودک است خانواده از سوی دیگر وسیله ایی است برای انتقال آداب و اخلاق رسوم و سنت صحیح یا غلط است کودک در خانه اخلاق . اعتماد به نفس ، پاکدلی و مقررات را می آموزد واین همه مسائل از طریق والدین صورت می گیرد که می تواند تاثیر مثبت برروی درک از خود داشته باشد یا نه و بدین سان نقش خانواده در این جنبه ها نیز دارای اهمیت فوق العاده است و والدین هستند که به کودکان محبت فکری و عملی می دهند پس براین اساس زندگی خانوادگی و رابطه والدین باید مقدمه حیات اجتماعی باشد ( ستوده ۰ هدایت الله – ۱۳۸۳ )
فهرست
عنوان صفحه
فصل اول
مقدمه ۶
بیان مسئله ۸
اهداف تحقیق ۹
فصل دوم
انگیزه هاى فیزیولوژیائی در سطح تحقق نفس ۱۴
تفاوت عز نفس با خود پنداره ۲۱
ریشه ها و ابعاد عزت نفس ۲۲
عزت نفس بالا و پایین ۲۶
شیوه پرورش ۲۸
بدرفتاری جسمانی یا جنسی ۲۹
ظاهر جسمانی ۳۰
تغییرات در خود پنداره ۳۳
تغییرات در عزت نفس ۳۵
راههایی بسوی هویت ۳۷
عواملی که بر رشد هویت تأثیر می گذارند ۴۰
فصل سوم
جامعه تحقیق ۴۴
روش نمونه گیرى ۴۵
اعتبار و روانی ابزار تحقیق ۴۶
روش آمارى ۴۷
فصل چهارم
جداول پرسشنامه ۵۰
فهرست
عنوان صفحه
یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها ۵۱
یافته ها و تجزیه و تحلیل آنها ۵۵
فصل پنجم
بحث و نتیجه گیرى ۵۸
پیشنهادات ۶۰
پرسشنامه عزت نفس ۶۱
مقیاس تأیید خویشتن راتوس ۶۵
منابع ۷۱
منابع :
- اعتماد به نفس راه خوشبختی ، نینوایی – ژیلا ، تهران (۱۳۷۳) انتشارات گلشن .
- عزت نقس – sheehan.elaine – ایلین شیهان ، مترجم : مهدی گنجی – تهران (۱۳۷۸) نشر ویرایش .
- عزت نفس و سلامت روان – دکتر قربانعلی اسدالهی و دکتر غفور موسوی اصفهان – انتشارات ارکان .
- روانشناسی رشد (از نوجوانی تا پایان زندگی)- لورای . برک ، مترجم : یحیی سید محمدی – تهران (۱۳۸۵) انتشارات ارسباران .
- آسیب شناسی روانی – آزاد حسین ، تهران – انتشارات بعثت .
- بررسی و مقایسه سطح عزت نفس زنان دارای فرزند و فاقد فرزند – کد (۳۶۸) – دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر .
- بررسی و مقایسه میزان عزت نفس دانش آموزان دختر رشته های مخطلف تحصیلی سال دوم مقطع متوسطه شهرستان تاکستان – کد (۳۶۵) – دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر .
مقدمه :
شخصیت و اخلاق کودک تنها در ارتباط با والدین رنگ نمی گیرد بلکه افراد دیگری هم وجود دارند که در برخی موارد نه تنها تاثیر فوق العاده ای در کودک می گذارند بلکه بسیار از یافته های والدین را در طریق تربیت نابود و زحمات و تلاشی آنها را خنثی می سازند بدین نظر ضروری است که نقش آنها و میزان اهمیت شان را در تربیت شناخت و تاثیر مثبت یا منفی که آنان در ساختن یا ویران کردن بتای اخلاقی و دیگر ابعاد وجود و شخصیت کودک دارند بدانیم بتدریج که طفل رشد می کند و پرورش می یابد با کسان و بستگان ووالدین نزدیک خویش و دستی با آنها و فرزندانشان در سنین بالاتر با دوستان و همسالان کوچه و محله خویش و همینطور بعد ما با افراد دیگر همه می تواند در تایید خویشتن تاثیر بسزایی داشته باشد به حقیقت باید اعتراف کرد که افراد محیط زندگی کودک یعنی همان ها که بر شمرده شدند در زندگی او نقش مثبت یا منفی می تواند داشته باشد کودک با فطرت پاک و با اندک مسامحه ای می توان گفت بی رنگ و بی تفاوت به دنیامی آید این خانواده است که او صالح و با اعتقاد ببار می آورد و حتی روابط دوستانه و سنجیده شده والدین هم می تواند موثر باشد ما اهمیت نقش وراثت و صفاتی را که از اجداد به کودک منتقل می شود را نادیده نمی گیریم ولی قائلیم که تربیت مخصوصا در خانواده این خصایص و صفات را تحت الشعاع قرار می دهد و حتی در برخی موارد اثرآن را خنشی می کند کودک مانند دفتری است که چیزی روی آن نوشته نشده و این خانواده است که در آن دفتر جملات افتخار آمیز یا ذلت آفرین می نویسد و چیزهای نا خوانا را خوانا می کند خانواده شخصیت کودک را رنگ می دهد حال بارفتار مناسب خود که آن را در درک از خویشتن به حد خود شکوفایی می رساند و اعتقاد را در آن بالا می برد و خواء با رفتار نا مناسب خود باعث یک کودک بدون عزت نفس و اعتماد به نفس بالا می شود براساس روش تربیتی والدین است که طفل در آینده آرام و متعادل می شود و یابی قرار آزاد بار می آید با چاکر ، غلام و بالاخره خوش فکر و خوش مرام ، عقیده کودک عقیده والدین است زیرا فکر و اندیشه اش هنوز آنچنان رشد و کمال نیافته که شخصا به تحلیل مسائل بپردازد در حقایق ماوراء ماده را کشف واز منابع استخراج نماید روی این نظر در سخنی از پیامبر آمده که هر مولودی بر منبای اساس فطرت به دنیا می آید واین والدین او هستند که او را یهودی ، نصرانی و…. بار می آورند ( علی قائمی امیری – ۱۳۸۲)
بیان مسئله :
خانواده نخستین محلی است که در آن طفل خاطره ای مطبوع یا نا مطبوع پیدا می کند احساسات و عواطف قوی یا ضعیف بدست می آورد محلی ایده آل برای تمرین مهر و عاطفه وانس و الفت و صمیمانه بودن و مهرورزی است که محبت های صادقانه مادر ، بوسه های پرمهر و بی ریای پدر ، دستگیرهای بدون چشمداشت و خالصانه والدین در آغوش گرفتن ، نوازش کردن ها و دلسوزی ها و غم خوری ها برای او همه و همه زمینه هائی جهت عاطفی بار آوردن کودک است خانواده از سوی دیگر وسیله ایی است برای انتقال آداب و اخلاق رسوم و سنت صحیح یا غلط است کودک در خانه اخلاق . اعتماد به نفس ، پاکدلی و مقررات را می آموزد واین همه مسائل از طریق والدین صورت می گیرد که می تواند تاثیر مثبت برروی درک از خود داشته باشد یا نه و بدین سان نقش خانواده در این جنبه ها نیز دارای اهمیت فوق العاده است و والدین هستند که به کودکان محبت فکری و عملی می دهند پس براین اساس زندگی خانوادگی و رابطه والدین باید مقدمه حیات اجتماعی باشد ( ستوده ۰ هدایت الله – ۱۳۸۳ )
فهرست
عنوان صفحه
فصل اول
مقدمه ۶
بیان مسئله ۸
اهداف تحقیق ۹
فصل دوم
انگیزه هاى فیزیولوژیائی در سطح تحقق نفس ۱۴
تفاوت عز نفس با خود پنداره ۲۱
ریشه ها و ابعاد عزت نفس ۲۲
عزت نفس بالا و پایین ۲۶
شیوه پرورش ۲۸
بدرفتاری جسمانی یا جنسی ۲۹
ظاهر جسمانی ۳۰
تغییرات در خود پنداره ۳۳
تغییرات در عزت نفس ۳۵
راههایی بسوی هویت ۳۷
عواملی که بر رشد هویت تأثیر می گذارند ۴۰
فصل سوم
جامعه تحقیق ۴۴
روش نمونه گیرى ۴۵
اعتبار و روانی ابزار تحقیق ۴۶
روش آمارى ۴۷
فصل چهارم
جداول پرسشنامه ۵۰
فهرست
عنوان صفحه
یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها ۵۱
یافته ها و تجزیه و تحلیل آنها ۵۵
فصل پنجم
بحث و نتیجه گیرى ۵۸
پیشنهادات ۶۰
پرسشنامه عزت نفس ۶۱
مقیاس تأیید خویشتن راتوس ۶۵
منابع ۷۱
منابع :
- اعتماد به نفس راه خوشبختی ، نینوایی – ژیلا ، تهران (۱۳۷۳) انتشارات گلشن .
- عزت نقس – sheehan.elaine – ایلین شیهان ، مترجم : مهدی گنجی – تهران (۱۳۷۸) نشر ویرایش .
- عزت نفس و سلامت روان – دکتر قربانعلی اسدالهی و دکتر غفور موسوی اصفهان – انتشارات ارکان .
- روانشناسی رشد (از نوجوانی تا پایان زندگی)- لورای . برک ، مترجم : یحیی سید محمدی – تهران (۱۳۸۵) انتشارات ارسباران .
- آسیب شناسی روانی – آزاد حسین ، تهران – انتشارات بعثت .
- بررسی و مقایسه سطح عزت نفس زنان دارای فرزند و فاقد فرزند – کد (۳۶۸) – دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر .
- بررسی و مقایسه میزان عزت نفس دانش آموزان دختر رشته های مخطلف تحصیلی سال دوم مقطع متوسطه شهرستان تاکستان – کد (۳۶۵) – دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر .
پیشگفتار
پژوهشی که تقدیم جامعه دانش پژوهان می گردد حاصل کندوکاوی است در تأثیر میزان تحصیلات بر ملاکهای ازدواج در بین دانشجویان در دو مقطع کارشناسی ترم اول و کارشناسی ارشد.
در این پژوهش سعی شده است تا یکی از مشکلات اساسی نسل جوان از دیدگاه متعلقین به این نسل مورد کنکاش واقع شده و میزان توافق یا مخالفتهای بین دیدگاههای آنان مورد بررسی قرار گیرد.
محقق معتقد است که ما هنوز مسایل و مشکلات بیش از نیمی از جمعیت کشورمان، را بدرستی و دانشمندانه تجزیه و تحلیل و ریشه یابی نکرده ایم و در موارد نادری که بر وسوسه پاک کردن صورت مسئله مان فائق می آئیم در مقام تدبیر و ارائه طریق، چندان اندیشیده عمل نمی کنیم، چرا که با دنیای مخاطبان خود چندان انس و الفتی نداریم و این در حالی است که بدون گذر از مرحله شناخت، شوق هدایت و تربیت آنها را در دل خود می کاریم.
امید و انتظار می رود که این تلاش اندک و ناچیز علاوه بر ارضای حس کنجکاوی محقق، موجب تحریک و ترغیب سایر پژوهشگران به انجام مطالعات اجتماعی دقیق تر، درخصوص مسایل و مشکلات نسل جوان گردد.
مطالب این نوشتار در پنج فصل تنظیم شده است که عبارتند از :
- در فصل اول، به بیان مسئله ، اهمیت و هدف پژوهش پرداخته شد و اینکه به چه دلایلی تحصیل بعنوان عاملی که مؤثر بر ملاکهای ازدواج است مورد بررسی قرار گرفته است.
- فصل دوم، در سه قسمت مطرح شده که عبارتند از : مبحث ازدواج که شامل تعریف ازدواج، انواع ازدواج و تحول ازدواج در ایران است، قسمت دوم به پیشینه تحقیق در داخل و خارج از کشور و نتایجی که از این تحقیقات بدست آمده پرداخته است و در قسمت سوم این فصل به چارچوب نظری پرداخته شده که به بحث درباره تئوریهای همسان همسری، مجاورت مکانی و تئوری مبادله می پردازد.
- فصل سوم، مبحث روش تحقیق است که اشاره دارد به روش تحقیق و روش جمع آوری اطلاعات، نحوه تجزیه و تحلیل داده ها با ابزار (SPSS) و جامعه آماری و مکان و زمان اجرا تحقیق.
- فصل چهارم، به تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته شده و فرضیه های تحقیق را با توجه به آزمون (t) بین دو مقطع تحصیلی کارشناسی ترم اول و کارشناسی ارشد مورد مقایسه و تحلیل قرار داده است.
- فصل پنجم، نتیجه گیری، محدودیت ها و پیشنهادات مربوط به پژوهش را بیان می کند.
- در پایان، منابع و پیوستها.
نتایج نهایی تحقیق نشان داد که ، از بین هفت فرضیه مطرح شده، صرفاً فرضیه های همگنی سنی و همگنی تحصیلی با میزان تحصیلات در امر ازدواج رابطه معنی داری دارند. بدین معنی که جوانان تحصیل کرده (در جامعه آماری دانشجویان) گرایش بیشتری به ازدواج با کسانی را دارند که از نظر تحصیلات و سن مشابه آنان باشند. ولی ملاکهای زیبایی ظاهری، اصالت خانواده و رفاه مادی هر چند از نظر دانشجویان مورد بررسی اهمیت زیادی در امر ازدواج دارند، امّا متأثر از متغیر تحصیل نمی باشند، و ملاکهای قومیت و اعتقاد دینی نیز صرف نظر از میزان تحصیلات، در حد متوسط مورد توجه دانشجویان جامعه آماری بوده است.
فهرست مطالب صفحه
- چکیده ۲
- پیشگفتار ۳
فصل اول : ” طرح تحقیق”
- مقدمه ۶
۱-۱- بیان مسئله ۱۱
۲-۱- سئوال تحقیق ۱۵
۳-۱- اهداف تحقیق ۱۶
۴-۱- ضرورت و اهمیت تحقیق ۱۸
فصل دوم: ” ادبیات تحقیق”
الف- ازدواج
۱-۱-۲- تعریف ازدواج ۲۲
۲-۱-۲- ازدواج بعنوان یک پدیده اجتماعی و تحول آن ۲۵
۳-۱-۲- انواع ازدواج و معیارهای آن ۳۱
۴-۱-۲- تاریخ تحولات خانواده و ازدواج در ایران ۳۷
ب- پیشینه تحقیق
۱-۲-۲- تحقیقات داخلی ۴۷
۲-۲-۲- تحقیقات خارجی ۵۱
ج- چارچوب نظری
۱-۳-۲- نظریه همسان همسری ۵۹
۲-۳-۲- نظریه نیازهای شخصیتی مکمل ۶۹
۳-۳-۲- نظریه مجاورت مکانی (همجواری) ۷۴
۴-۳-۲- نظریه تأثیر تصور از والدین در انتخاب همسر ۷۶
۵-۳-۲- تئوری تصور از همسر مطلوب ۷۹
- بسوی یک نظریه ترکیبی ۷۹
۶-۳-۲- نظریه مبادله ۸۲
- بیان فرضیه ها ۸۵
- مدل تحلیلی ۸۶
فصل سوم: ” چارچوب روش تحقیق”
۱-۳- روش تحقیق ۸۸
۲-۳- تکنیک جمع آوری اطلاعات ۸۹
۳-۳- اعتبار و روائی ۸۹
۴-۳- نمونه تحقیق ۹۰
۵-۳- روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه ۹۰
۶-۳- روشهای آماری تجزیه و تحلیل اطلاعات ۹۲
۷-۳- زمان و مکان تحقیق ۹۳
۸-۳- کاربرد علمی و عملی پژوهش ۹۳
۹-۳- متغیرهای تحقیق ۹۴
۱۰-۳- تعاریف عملیاتی متغیرهای تحقیق ۹۴
فصل چهارم :
توصیف داده ها ۹۸
فصل پنجم:
- نتیجه گیری ۱۴۹
- محدودیت ها ۱۵۱
- پیشنهادات ۱۵۲
- منابع و مأخذ ۱۵۳
- پیوستها
فهرست جداول صفحه
جدول ۱-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱ (زیبایی ظاهری) ۹۹
جدول ۲-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲ (آراستگی ظاهری) ۱۰۰
جدول ۳-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۳ (خوش اندام بودن) ۱۰۱
جدول ۴-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۴ (سن همسر) ۱۰۲
جدول ۵-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۵ (خواندن قرآن و کتابهای دینی) ۱۰۳
جدول ۶-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۶ (رعایت حجاب) ۱۰۴
جدول ۷-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۷ (روزه گرفتن) ۱۰۵
جدول ۸-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۸ (فامیل بودن همسر) ۱۰۶
جدول ۹-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۹ (همشهری بودن همسر) ۱۰۷
جدول ۱۰-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۰ (زبان و قومیت یکسان) ۱۰۸
جدول ۱۱-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۱ (شغل پدر همسر) ۱۰۹
جدول ۱۲-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۲ (شغل مادر همسر) ۱۱۰
جدول ۱۳-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۳ (درآمد پدر همسر) ۱۱۱
جدول ۱۴-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۴ (درآمد مادر همسر) ۱۱۲
جدول ۱۵-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۵ (تحصیلات پدر همسر) ۱۱۳
جدول ۱۶-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۶ (تحصیلات مادر همسر) ۱۱۴
جدول ۱۷-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۷ (درآمد همسر) ۱۱۵
جدول ۱۸-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۸ (تحصیلات تحصیلات همسر) ۱۱۶
جدول ۱۹-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۱۹ (شغل همسر) ۱۱۷
جدول ۲۰-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۰ (مهریه) ۱۱۸
جدول ۲۱-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۱ (جهیزیه) ۱۱۹
جدول ۲۲-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۲ (اهمیت توجه به نظر والدین) ۱۲۰
جدول ۲۳-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۳ (همسان تحصیلی) ۱۲۱
جدول ۲۴-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۴ (میزان تحصیلات همسر) ۱۲۲
جدول ۲۵-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۵ (اعتقاد دینی خود فرد) ۱۲۳
جدول ۲۶-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۶ (تناسب سنی) ۱۲۴
جدول ۲۷-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۷ (سن مورد نظر برای همسر) ۱۲۵
جدول ۲۸-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۸ (مقبولیت اجتماعی خانواده همسر) ۱۲۶
جدول ۲۹-۴- فراوانی و درصد پاسخ های آزمودنیها به سئوال شماره ۲۹ (اصالت خانواده همسر) ۱۲۷
جدول ۳۰-۴- فراوانی و درصد آزمودنیها به تفکیک جنس ۱۲۸
جدول ۳۱-۴- فراوانی و درصد آزمودنیها به تفکیک تحصیلات ۱۲۹
جدول ۳۲-۴- فراوانی و درصد آزمودنیها به تفکیک سن ۱۳۰
جدول ۳۳-۴- فراوانی و درصد آزمودنیها به تفکیک جنس و سطح تحصیلات ۱۳۱
جدول ۳۴-۴- خلاصه شاخص های آماری نمره های آزمایشی در ملاکهای ازدواج ۱۳۲
جدول ۳۵-۴- خلاصه نتایج تحلیل و اریانس یک طرفه (به تفکیک چهار گروه سنی) ۱۴۱
جدول ۳۶-۴- خلاصه نتایج آزمون t گروههای مستقل (به تفکیک جنس) ۱۴۳
جدول ۳۷-۴- خلاصه نتایج آزمون t گروههای مستقل (به تفکیک سطح تحصیلات) ۱۴۵
فهرست نمودارها صفحه
شکل ۱ : نمودار ستونی فراوانی آزمودنی ها به تفکیک جنس ۱۲۸
شکل ۲ : نمودار ستونی فراوانی آزمودنی ها به تفکیک تحصیلات ۱۲۹
شکل ۳ : نمودار ستونی فراوانی آزمودنی ها به تفکیک سن ۱۳۰
شکل ۴ : نمودار ستونی فراوانی آزمودنی ها به تفکیک جنس و سطح تحصیلات ۱۳۱
شکل ۵ : هیستوگرام نمره های آزمودنی ها در ملاک زیبایی ظاهری ۱۳۴
شکل ۶ : هیستوگرام نمره های آزمودنی ها در ملاک اعتقاد مذهبی ۱۳۵
شکل ۷ : هیستوگرام نمره های آزمودنی ها در ملاک قومیت ۱۳۶
شکل ۸ : هیستوگرام نمره های آزمودنی ها در ملاک رفاه مادی ۱۳۷
شکل ۹ : هیستوگرام نمره های آزمودنی ها در ملاک سطح تحصیلات همسر ۱۳۸
شکل ۱۰ : هیستوگرام نمره های آزمودنی ها در ملاک سن همسر ۱۳۹
شکل ۱۱ : هیستوگرام نمره های آزمودنی ها در ملاک اصالت ۱۴۰
منابع فارسی
الف: کتابها
۱- ادیبی، حسین و عبدلمعبود انصاری، (۱۳۶۹) ، نظریه های جامعه شناسی، تهران، انتشارات جامعه.
۲- اعزازی، شهلا، (۱۳۷۶) ، جامعه شناسی خانواده با تأکید بر نقش ، ساختار و کارکرد خانواده در دوران معاصر، تهران، روشنگران و مطالعات زنان.
۳- انصاری، عبدالمعبود، (۱۳۶۹) ، ایرانیان مهاجر در ایالات متحده، پژوهشی در حاشیه نشینی دوگانه ، ترجمه ابوالقاسم سری، تهران، انتشارات اگه.
۴- اوپنهایم، ا.ان (۱۳۶۹)، طرح پرسشنامه و سنجش نگرشها، ترجمه مرضیه کریم‌نیا، مشهد، انتشارات آستان قدس.
۵- باوم، هایدی روزن، (۱۳۶۷)، خانواده به منزله ساختاری در مقابل جامعه (نقد مبانی نظری جامعه شناسی خانواده در آلمان)، ترجمه محمد صادق مهدوی، تهران، مرکز انتشارات دانشگاهی.
۶- بروس کوئن، (۱۳۷۰) ، در آمدی بر جامعه شناسی، ترجمه مشفق همدانی، انتشارات امیر کبیر.
۷- بهنام ، جمشید، (۱۳۵۳)، ساختهای خانواده و خویشاوندی در ایران، تهران، خوارزمی.
۸- بهنام، جمشید شاپور راسخ، (۱۳۴۸)، مقدمه ای بر جامعه شناسی ایران، تهران، خوارزمی.
۹- بیرو، آلن (۱۳۶۶) فرهنگ سه زبانة علوم اجتماعی، ترجمه باقر ساروخانی، تهران انتشارات کیهان.
۱۰-حجازی، بنفشه(۱۳۷۰) ، زن در ظن تاریخ، جایگاه زن در ایران باستان، تهران، شهر آشوب.
۱۱-دلاور، علی (۱۳۷۶) روشهای تحقیق در روان شناسی و علوم تربیتی، انتشارات دانشگاه پیام نور.
۱۲-دفتر پژوهشهای فرهنگی وابسته به مرکز سینمایی فرهنگی (۱۳۶۹) ، حیات اجتماعی زن در تاریخ ایران ، تهران ، امیر کبیر.